Türkiye’deki İkiz Paraşüt Kuleleri

paraşüt kuleleri izmir

Türk Hava Kurumu (THK) İzmir Şubesi’ne bağlı olarak işletilen ve tüm dünyada sadece 3 adet olan, ikisinin Yurdumuzda olduğu Paraşüt Kuleleri’nden biri Ankara’da THK Müzesi yerleşkesinde; diğeri de İzmir’de Kültürpark Fuar Alanı içerisindedir.

PARAŞÜT KULELERİ FAAL Mİ, KİMLER FAYDALANABİLİR?

Paraşüt Kuleleri hâlâ faaldir. Yıl boyu faal olmasına karşın; uygun hava koşullarının oluşmasının beklenmesinden dolayı her gün her saat atlayışa açılmamaktadır.

Paraşüt Kuleleri’nden atlamanın şartları vardır. Atlayış mesafesi, 48 metredir. Sağlıklı olmak, en önemli koşuldur. Bir diğer önemli durum ise rüzgarlı havalarda atlayış yapılamamasıdır. 16 yaşından küçüklerin atlayış yapmasına izin verilmez. Sadece 45-­70 kilo arasında olanlar faydalanabilir.

paraşüt kuleleri ankara

PARAŞÜT KULELERİ’NİN ÖYKÜSÜ NEDİR?

paraşüt kuleleri izmir

Paraşüt Kuleleri’nin öyküsü, oldukça eskilere dayanır: “1. ve 2. Dünya Savaşı yıllarında Rus askerlerinin eğitimi amacıyla kullanılan Paraşüt Kulesi’ni Behçet Uz, Rusya’daki Kültürpark incelemeleri sırasında görünce, Türk Hava Kurumu’ndan İzmir’e de yapılmasını talep ediyor. Bunun üzerine THK, Rusya’ya bir heyet gönderdikten sonra, İzmir ve Ankara’ya kulelerden iki tane inşa edilmesine karar veriyor. 1935’te yapımına başlanan kuleler, 1937’de tamamlanıyor.

PARAŞÜT KULELERİ, NEDEN YAPILDI?

Aslında ikiz kuleler kavramı, 1936 yılında Türkiye’nin gündemindeydi. 1935 yılında tekrar atağa geçen Türk Hava Kurumu (THK) Eskişehir İnönü’de açacağı yüksek planör kampının yanı sıra, Ankara ve İzmir’de birbirinin aynısı olan ikiz paraşüt kuleleri yapmaya karar verir. Bir ara İstanbul gündeme geldiyse de maliyet yüksekliğinden iptal edilir. İstanbul’daki kulenin planlanan yeri de Beşiktaş’taki İnönü Stadyumu’nun yanıdır.

paraşüt kuleleri ankara

KULELER KAÇ TL’YE MAL OLDU?

THK Yönetim Kurulunun aldığı karar doğrultusunda, projesi Mimar Bedri Tümay ve Mimar Algrandi tarafından yapılan özgün çalışma onay görür. İzmir kulesinin yapım ve kontrolünü, Mühendis Muammer Tansu 38.758, 61 TL’ye üstlenir.

Ankara paraşüt kulesi de, Müteahhit Hasan Basri Bey’e 43.000 TL’ye  ihale edilir. 15 Ağustos 1936 tarihinde ihalesi  yapılan kule, 01 Aralık 1937’de teslim  edilmek üzere anlaşma sağlanır.

Ankara paraşüt kulesinin inşaatına başlanınca, Bayındırlık Bakanlığından  bir yazı gelir. Yazıda Ankara Garı‘nın 30 metre yüksekliğindeki saat kulesi civarında inşa edilen paraşüt kulesinin 150 metre gibi az bir mesafede olması, şehircilik kaidelerine uymayacağı gibi, bu kuleler biri birinin görünüş tesirlerini de bozacağından, hiç olmazsa paraşüt kulesinin 500 metre kadar bir mesafede yaptırılmasını istenmiştir.

İKİ KULE CEVABI

Bayındırlık Bakanlığına verilen cevapta, “Paraşüt kulesinin yeri, Şehir İmar İşleri İüdürlüğünce yapılan inceleme sonucu kesin olarak tayin ve tespit edilerek THK’ na bildirildiği ve kule inşaatının 15 Ağustos 1936 tarihinde başlanmış olmasına göre, Gar’ın inşaatının bundan çok önce olduğundan, her iki kule vaziyetini şehircilik kurallarına uygun olarak İmar Müdürlüğü ve Profesör Yansen tarafından tetkik ve buna göre izin verildiğinin kesin olduğu ve kulenin planda tespit edilen yere temeller açılarak inşasına  başlandığına, Bakanlıkça istenen değişikliğin yapılmasının mümkün olmadığı” bildirilmiştir.

paraşüt kuleleri izmir

İZMİR’DEKİ KULE

İzmir Paraşüt Kulesi ile ilgili olarak;  kulenin bulunduğu yer, denizden 4,50 m. yükseklikte, hafif meyilli ve arızasız dolma bir zemindir. Temel çalışmalarına başlanınca killi ve çamurlu toprakla karşılaşılmıştır. Yeniden yapılan hesaplar sonucu  25×25 cm ölçülerinde ve 8-12 metre uzunluğunda 64 kazık çakmaya karar verilmiştir. Daha sonra bir tonluk tokmaklarla çakılan meşe kazıkların adedi 75’e çıkartılmıştır.  Bornova kum ve çakılı ile 24 mm.lik demirler kullanılmış, Yunus ve Aslan marka çimentolar tercih edilmiştir.

FUARLA BİRLİKTE HİZMETE GİRDİ

İzmir Paraşüt Kulesi, 09 Eylül 1937’deFfuar açılışı ile birlikte resmen açılmış; Ankara Paraşüt Kulesi ise, 28 Ekim 1937 tarihinde Başbakan Celal Bayar tarafından hizmete sokulmuştur. İsmet İnönü de açılış konuşmalarından hemen sonra kuleye gelmiş, en üst balkon da dahil olmak üzere kuleyi gezmiştir.

 

Kaynaklar: İZFAŞ (tık)Kokpit.aero/ Mustafa KılıçMilliyet BlogHürriyet (Ankara)Fotoğraflar (tık)

 

Bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?